ҮНДЭСНИЙ ТӨЛБӨРИЙН ЭКОСИСТЕМ ШИНЭЧЛЭГДЛЭЭ

Банк санхүүгийн салбарын бүтээмжийн өсөлт нь эдийн засгийн бүх салбарт шууд нөлөөлдөг. Өнөөдөр Монгол Улсад эдийн засгийн цусны эргэлт болсон төлбөр тооцооны өртгийг бууруулж, санхүүгийн үйлчилгээг иргэн бүрт тэгш, хүртээмжтэй, хурдан шуурхай хүргэх Үндэсний төлбөрийн экосистем шинэчлэгдлээ. Монголбанк нь Азийн хөгжлийн банкны дэмжлэгээр банкууд, финтек компаниуд болон төлбөрийн системийн оролцогч бүх талтай хамтран хэрэгжүүлсэн “Төлбөрийн системийн шинэчлэл” төслийн үр дүнд ийнхүү манай улс төлбөр тооцооны системийн хувьд дэлхийн жишигт хүрч, дэлхийн санхүүгийн системтэй нэг хэлээр ярьдаг болж байна. Үндэсний төлбөрийн экосистемийн үүрэг бол оролцогч талуудын санхүүгийн харилцааг найдвартай, тасралтгүй, нууцлалтай, уян хатан, нэг хэл дээр зохицуулахад оршино. Банк санхүү, финтек, хөрөнгийн зах зээл, төрийн үйлчилгээ болон бизнесийн байгууллагууд зэрэг оролцогч талууд төлбөр тооцооны нэг экосистемтэй болсноор төлбөр тооцооны өртөг буурч, санхүүгийн салбарын бүтээмж өсөж байна. Б.Лхагвасүрэн Монголбанкны Ерөнхийлөгч Төлбөрийн систем бол үндэсний аюулгүй байдалд хамааралтай дэд бүтэц буюу экосистем юм. Төв банкны тухай хуулиар Монголбанк үндэсний төлбөрийн системийг хөгжүүлэх давхар хариуцлагатай үүргийг хүлээдэг. Азийн хөгжлийн банкны дэмжлэгтэйгээр Монголбанк “Төлбөрийн системийн шинэчлэл төсөл”-ийг хэрэгжүүлж, эдийн засагт оролцогч талуудын төлбөр тооцоог найдвартай, түргэн шуурхай, илүү хялбар аргаар явуулах шийдлүүдийг нэвтрүүлсэн. Э.Анар Монголбанкны Төлбөр тооцооны газрын захирал Төслийн хүрээнд стратегийн олон чухал системүүдийг шинээр нэвтрүүлж хууль эрх зүйн болон дэд бүтцийн экосистемийг бий болголоо. Үндэсний төлбөрийн экосистем нь банк санхүүгийн салбараар дамжуулж иргэд, бизнес эрхлэгчдэд үр өгөөжөө өгнө. Иргэдийн хувьд, ₮ карт нь зайнаас уншуулах EMV/ NFC технологи бүхий чиптэй болж, нууцлал аюулгүй байдлын олон улсын стандартыг хангасан карттай боллоо. Аж ахуйн нэгж, байгууллагуудын хувьд дундын финтек компаниудыг ашиглаж төлбөр тооцоогоо шийдэх боломж бий болсон. Мөн бага дүнтэй гүйлгээний ACH системийг ашиглан 24/7 горимоор төлбөр дамжуулах багцын гүйлгээний шинэ төрлийг нэвтрүүллээ. Монгол Улсын “Төлбөрийн системийн шинэчлэл” төсөл 2016 онд эхэлж, Үндэсний төлбөрийн системийн тухай хууль 2017 онд батлагдсанаар өнөөдрийн банк санхүү, финтекийн салбарын хөгжлийн түвшинд хүрэхэд чухал дэмжлэг болж өгсөн юм. Энэхүү төслийн хүрээнд арилжааны банкууд EMV/NFC технологитой ₮ карт гаргаж эхэлсэн бол төрийн халамжийн болон бусад гүйлгээний хурд үлэмж хувиар нэмэгдэж, бэлэн бус төлбөр тооцооны тоо өсөж, далд эдийн засгийг бууруулах замаар Монгол Улсын нийгэм эдийн засагт бодит хувь нэмрээ оруулж эхэлсэн. Төлбөр тооцоотой холбоотой бүх оролцогч талуудыг үндэсний төлбөрийн экосистемийн нэвтрүүлсэн шинэ боломжуудыг ашиглан Монгол Улсын нийгэм эдийн засгийн хөгжилд хувь нэмрээ оруулахыг уриалж байна.